Wat doet depressie met je?

Bennard Doornbos vertelt over depressie

Op maandagavond 6 januari 2020 is door de Ronde Tafel 36 een speciale avond georganiseerd om een cheque van €12.000 te overhandigen. Bennard Doornbos, psychiater was daarbij ook aanwezig en vertelde over hoe het is om te leven met een depressie. Hieronder is daarvan een deel te lezen:

“Ik waag ook een poging u mee te nemen in de wereld van de depressie:

Als je depressief bent wordt je gevoel gekleurd door een intense somberheid. Een leegte die voelt als een afgrond, zo intens is dat het pijn doet. Het is niet te verdragen. En depressieven doen alles om zich maar iets 'anders' te voelen. Anders niet eens beter… Daarom de drang om te verdoven met wat maar beschikbaar is.

Vaak gaat de somberheid gepaard met intense angst. Al vanaf het moment van wakker worden komt dit opzetten, met een verlammend effect. De paniek van een dag die komt vol pijn, je er geen raad mee weten. De beleving van de tijd is vertraagd. Minuten duren uren, de klok kruipt voort. Een marteling. Door de dag heen komen intense paniekaanvallen opzetten. Groepen mensen zijn enorm bedreigend. Taken en klussen voelen als onmogelijk en roepen een diepe onzekerheid en intens gevoel van falen op. Het meest veilige is ‘niets doen’, je terugtrekken. Een deken over je hoofd. 

Tegenover de pijn en angst en somberheid staat niets. Er is geen compensatie. Niets om naar toe te leven. Want de mogelijkheid tot plezier beleven, verbondenheid voelen en genieten raakt volledig verdooft. Stel je voor: al het eten is smakeloos, muziek roept niets op, kleuren vallen weg. Het afronden van een taak geeft geen voldoening, maar leegte. En bij hardlopen en sport blijft de ontspanning en tevredenheid uit. Je voelt enkel dodelijke vermoeidheid en spierpijn. Een aanraking van je partner en een knuffel van je kinderen geeft geen enkele reactie, het doet je niets, het raakt je niet. Het is zo pijnlijk dat je liever afstand neemt…

Je lichaam raakt totaal van de leg. Je hart slaat zomaar op hol. Dan zweet je weer dan ben je koud. Je lijf voelt vreemd en alles doet pijn. Bewegen kost grote moeite. Armen en benen voelen als lood en na een stukje lopen ben je uitgeput. Je bent dodelijk moe, maar slapen lukt niet. De vredige slaap komt niet en na een paar uur onrustig slapen word je doodmoe en bang wakker. Maar je valt niet weer in slaap. Angstig en eenzaam lig je in bed, de nacht kruipt voorbij. Je bent bang voor wat komt.

Het nare gevoel, het vervreemde lijf en het gebrek aan plezier of ontspanning heeft een giftige uitwerking op je denken, waarnemen en herinneringen.

Het denken gaat moeilijk en traag. Je kunt je nauwelijks concentreren. Een bladzijde lezen is teveel. Het journaal kijk je niet uit en muziek en geluid is je snel teveel en brengt niets teweeg. Je voelt je dom en traag.

Door de depressie en angst raakt je zelfvertrouwen verlamd. Dat wordt versterkt doordat je alleen de nare angstige dingen kunt zien. Positieve zaken kún je niet zien en voelen. En alle negatieve en angstige zaken die je ziet en hoort worden benadrukt en vergroot! Je verliest de realiteit langzaam uit het oog en je waarneming raakt meer en meer vervormd. Een rekening geeft de overtuiging dat je failliet raakt. Een pijntje de overtuiging dat je dodelijk ziek bent. Afstand tot je vrouw betekend dat ze van je af wil.

Het zelfvertrouwen verbrokkelt, doordat angst en nare herinneringen overheersen. Het beeld van wie je bent en wat je kunt, vervormd. Je bent niets, klein. Bent iedereen tot last. Je kunt er misschien beter niet zijn.

Het denken wordt gekleurd door wanhoop, je lijf is vreemd. Je moet wel ziek zijn. Oude nare herinneringen komen op en oude angsten komen terug. Dat je leven ooit mooi en fijn is geweest kun je je niet voorstellen. Het goede en fijne kun je immers niet meer voelen. Je raakt afgesneden van je wortels en bronnen van liefde en raakt verstrikt in je angsten.

Je vindt dat je een nietsnut bent, gefaald hebt, een bedrieger bent of een dodelijke ziekte hebt. Het komt niet goed. Daarom is de wereld beter af is zonder jou. Soms is dat een wens vanwege de uitzichtloosheid, soms een beslissing vanuit de ernstig verstoorde beleving van de realiteit. Vaak een radeloze, impulsieve vlucht op momenten dat je overspoeld wordt door angst en wanhoop.

Je merkt nu dat we hier echt stilstaan en ervaren wat een depressie dat nare gevoelens oproept, beangstigd en wanhoop losmaakt. Maar het kan ook gevoelens van emotionele afstand en vervreemding geven. Je voelt dan niets, leegte. Je beschermt jezelf door niets te voelen.

Dat is ook wat gebeurt bij familie en vrienden van een depressieve patiënt. Een langdurige ernstige depressie roept veel op. De somberheid is een soort giftige wolk in de ruimte. Het maakt de omstanders ook somber en leeg. Vaak raken ze ook heel wanhopig. Ze krijgen geen contact, geen reactie. Ze voelen dat de depressieve man of vrouw in een andere wereld leeft. 

"Kom, eet nu wat. Kom in beweging, knuffel me!"

Geen reactie…

De steun die je geeft, adviezen en betrokkenheid lijken in het niets te verdwijnen waardoor je zelf ook wanhopig wordt, of onverschillig of angstig geraakt. Doordat een depressieve pt zich terugtrekt ga je zelf ook twijfelen aan je relatie, vriendschap of aan jezelf. Ook moet je het doen zonder steun en hulp van je depressieve partner of vriend. Omstanders gaan door een periode van grote verwarring, eenzaamheid en verdriet en als verlangen naar de dood speelt ook grote angst en wanhoop.

Je merkt, betrokkenheid bij depressie doet je wat en laat je dingen voelen die je liever niet voelt. De natuurlijke reactie is: afstand nemen om jezelf te beschermen. De eenzaamheid, die inherent is aan depressie wordt hierdoor versterkt. Ook familie en vrienden van depressieve patiënten voelen vaak afstand tot hun naasten. Vooral als een depressie lang duurt, kan de depressie en de continue negatieve stemming irritatie en ongeduld oproepen bij hun vrienden en bekenden. Ook zij kunnen zich eenzaam en onbegrepen voelen, een parallel proces.

Daarom ben ik zo ontzettend blij en ook geroerd door deze avond. Jullie kiezen ervoor om betrokken te zijn bij dit onderwerp.”

WAAROM?
WIJ KOMEN IN BEWEGING TEGEN DEPRESSIE
Bestemming het goede doel